Son dönemdeki yağışlar tarımsal üretimde bereket müjdesi veriyor

Tarım ve Orman Bakanlığı verilerinden yaptığı derlemeye göre, şubatta ülke genelinde ortalama 136,8 milimetre yağış kaydedildi.

Hem şubat normalleri hem de geçen yılın şubat ayına kıyasla yağış miktarında yüzde 100'den fazla artış gerçekleşti. Böylece Türkiye genelinde son 66 yılın en yüksek şubat yağışı kaydedildi.

Yağışlarla Türkiye genelindeki fenolojik duruma bakıldığında, hububat alanlarında çıkışlar tamamlanırken bitkiler çoğunlukla 2-3 yaprak ve kardeşlenme dönemine girdi.

Yağışlar ve sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyretmesiyle ülke genelinde yaygın bir tarımsal risk görünmüyor. Gelişim normal seyrinde devam ederken iklim koşulları tüm bölgelerde bitkisel üretimi destekliyor.

Mart yağışlarına bakıldığında ise Türkiye genelinde kümülatif yağışlar ortalamasında uzun yıllar ortalamalarına göre yüzde 21,9 artış meydana geldi. Geçen yıl yağışlarına kıyasla da yüzde 82,3 artış yaşandı.

Son dönemde, özellikle hafta sonu alınan yağışlarda artış meydana gelirken bu durum tarımsal anlamda olumlu bir tablo ortaya çıkardı.

Aralık, ocak, şubat ve martta yağışlar normal düzeyde gerçekleşti

Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Murat Türkeş, Aralık 2025'ten bu yana gerçekleşen yağışlar ve etkilerine ilişkin değerlendirmede bulundu.

Türkiye'nin büyük bölümünde geçen yıl uzun süreli kuraklığın etkili olduğunu hatırlatan Türkeş, "Marmara'dan Güneydoğu Anadolu'ya kadar, Karadeniz ve Kuzeydoğu Anadolu dışında batıdaki bazı küçük alanlar ve kuzeybatıda olağanüstü kurak koşullar gözlendi. 2025 yazı ve sonbaharı da benzer geçti." dedi.

Kış dönemiyle geçen yıl durumun değiştiğine işaret eden Türkeş, "Aralık, ocak, şubat ve mart ayında Türkiye'nin büyük bölümünde yağışlar mevsim normalleri dolayında ve bazı yerlerde normallerin üzerinde gerçekleşti. Böylece hem kısa süreli meteorolojik kuraklıklar hem de geçmişten gelen tarımsal kuraklık etkileri büyük ölçüde azaldı." diye konuştu.

Türkeş, kış boyunca toprak neminin tarım açısından kritik seviyelere ulaştığına dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Yağışlı ve bulutlu sistemler nedeniyle buharlaşma ve terleme yoluyla su kaybı azaldı. Toprağın özellikle üst 30-50 santimetrelik bölümünde nem seviyesi birçok yerde maksimuma ulaştı. Bu, tarımsal açıdan oldukça olumlu bir durum. Hatta bazı kırsal alanlarda taşkınlar oluştu, tarlalar ve bahçeler su altında kaldı. Böylece 2019'dan itibaren Türkiye'nin büyük bölümünü etkileyen kuraklık bu kış büyük ölçüde etkisini kaybetti."

Tarımsal kuraklığın artık Türkiye genelinde söz konusu olmadığını, mart ayı yağışlarının da normallerin üzerinde gerçekleştiğini belirten Türkeş, meteorolojik kuraklığın neredeyse tümüyle ortadan kalktığını anlattı.

Türkeş, özellikle meyve, sebze ve tahıl üretimi açısından olumlu bir tablo oluştuğunu dile getirerek, "Eğer nisan ayında don, dolu ve fırtına gibi aşırı hava olayları gerçekleşmezse Türkiye'nin tarımsal üretimi normallerin üzerinde olacak. Bazı bölgelerde rekoltede artış, çiftçiler için kazanç ve tüketici açısından gıda fiyatlarında olumlu etkiler görülebilir." değerlendirmesinde bulundu.

Su kaynakları ve ekosistemler için olumlu yansımalar

Kış yağışlarının barajlar ve göletler açısından da kritik öneme sahip olduğuna dikkati çeken Türkeş, "Hidrolojik su kaynakları, tarım, içme suyu ve ekosistem can suyu açısından barajların doluluk oranları birçok yerde yüksek seviyelere ulaştı. Orman ekosistemleri, bahçe bitkileri ve meyve ağaçları da kış soğuklamasını aldıkları için biyolojik açıdan fayda sağladı." ifadelerini kullandı.

"Bütün bölgelerde çıkışlar sağlıklı"

Türk Ziraat Yüksek Mühendisleri Birliği Genel Başkanı Mehmet Ali Ünal da mart ayında Türkiye genelinde bölgeler arasında farklılıklar göstermesine rağmen yağışların arttığını söyledi.

Söz konusu artışların, barajlar, göller ve göletler gibi su rezervleri ile tarımsal üretime olumlu yansıdığını ifade eden Ünal, "Güzlük ekilişlerin arkasından gelen yağışlarla bütün bölgelerde çıkışlar sağlıklı olurken bitki gelişimi devam ediyor." dedi.

Ünal, aşırı yağışlarda sel ve su baskınlarının olduğu bazı bölgelerde tahribat ve su göllenmeleri oluştuğuna da dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Güzlük ekiliş ve kışlık sebze alanlarının bazılarında yeniden ekiliş olabilir. Yazlık ekilişlerin yapılacağı şu zamanlarda yağışların devam edecek olması ekilişlerin gecikmesine sebep olabilir. Sahil ve mutedil geçit bölgelerinde çiçek açmış veya açacak olan badem ve erik gibi meyveler aşırı soğuk ve dona çekerse zarar görebilir. Genel olarak baraj, göl ve göletlerin doluluk oranlarında ciddi artışlarla, kuruyan bazı küçük göllerin yeniden dolduğu haberleri, ilerleyen zamanlarda yeraltı sularında da olumlu sonuçlar doğuracaktır."